برای بهتر و بیشتر شناختن هرکس، بهترین راه گوش سپردن و تأمل کردن در حرفهایی است که بر زبان میآورد چه از روی صداقت باشد، چه برای فریبکاری. همینگونه است دربارۀ یک حکومت.
حکومتگران با حرفهایی که میزنند ماهیت حکومتشان را آشکار میسازند. بهقول معروف، حرفشان مچشان را باز میکند. در بعضی سیستمهای حکومتی که دموکراسی نامیده میشوند ساز و کار نظام بهگونهای است که حکومتگران را وادار میسازد وقتی میخواهند سخنی بر زبان بیاورند، دو بار فکر کنند چون میدانند اگر یک کلمه پس و پیش بگویند سر و کارشان با مطبوعات مچگیر و احزاب و گروههای رقیب میافتد و رفع و رجوعش آسان نخواهد بود. همین خود علامتی شاخص، بلکه شاخصترین علامت است برای شناخت ماهیت حکومت و حکومتگران.
